Przygotowania do wszelkiego rodzaju egzaminów to sprawa niemalże stara jak świat i właściwie już wszystko było stosowane, a więc:
- tworzenie harmonogramu powtórek;
- dzielenie materiału na partie, przez które dany słuchacz jest w stanie przebrnąć w danej jednostce czasu;
- zebranie wszelkich możliwych materiałów, kompendiów wiedzy i ściągawek;
- systematyczne testowanie wiedzy;
- szukanie sposobów na wzrost motywacji, czyli np. nagradzanie się;
- rozmowy z nauczycielami, a nawet wzajemne „straszenie się” w gronie rówieśników;
- szukanie efektywnych metod zapamiętywania;
- stosowanie różnych diet, które mają usprawnić umysł i uczynić go bardziej chłonnym;
- i wreszcie uczestnictwo w zewnętrznych kursach edukacyjnych, np. językowych (jednym z elementów praktycznej części egzaminu dyplomowego jest krótka rozprawka z określonego języka obcego).

Jest to o tyle godne uwagi, iż te nowatorskie pomysły są też uniwersalne. Pozwolą nie tylko na łatwiejsze, efektywniejsze i przyjemniejsze zapamiętywanie, ale na tyle wzmocnią sam proces, iż wiedza zdobyta w wieku 18 lat i później zostanie z nami do końca życia. Warto, więc stosować tzw. treningi twórczości, czyli zadawać sobie pytania o podstawy wiedzy, np. jaka jest geneza istnienia danego zagadnienia.

Taka „wewnętrzna rozmowa” nasunie nam szereg skojarzeń, pozwoli zadać kolejne pytania, aż w naszej głowie powstanie cały projekt, gotowa wypowiedź, z której być może będziemy chcieli skorzystać, gdy zawiodą nas wyuczone na pamięć formułki.

Taki nurt to, tzw. nauka relacyjna, która zachęca do poszukiwania wiedzy we wszelkich możliwych źródłach: książkach, prasie, Internecie.

Jest to szukanie logicznych powiązań pomiędzy faktami i zdarzeniami w otaczającej nas rzeczywistości, co usprawnia proces zapamiętywania, utrwala zdobyte wiadomości i czyni go mniej żmudnym, przy okazji rozwijając intelekt i kreatywność.

Nauka relacyjna związana jest ze sformułowaniem „wiedza relacyjna”. Wiedza relacyjna i jej nauczanie może odbywać poprzez tzw. zwykły transfer seryjny, czyli najprościej mówiąc na zasadzie standardowego, odtwórczego wykładu albo jako transfer ekspercki, podczas którego wykładowca wykaże się unikalną wiedzą opartą o najnowsze odkrycia naukowe, jednocześnie wskazując trudno dostępne źródła dotyczące wykładanej wiedzy.

Proces związany z nauczaniem relatywnym może być oparty o naśladownictwo i imitowanie, czyli pogłębianie już istniejącej wiedzy, a także obserwowanie analogicznych zachowań, działań np. w przyrodzie, wiązanie ich i wyciąganie wniosków.

Tą metodą można posługiwać się, sięgając także do naukowych podstaw, pytając: „co i jak?”, czyli kształtując nowe naukowe osiągnięcia.

Zaleta nauki relacyjnej jest też taka, iż można ją stosować w kształceniu ustawicznym, od najmłodszych do seniorskich lat, ale służy ona nie tylko uczniom, ale i odkrywcom. Jej założenia stosuje się także w medycynie, np. pomagając pacjentom cierpiącym na amnezję: logika, dedukcja, wiązanie faktów, luźne skojarzenia pozwalają odzyskać pamięć także dzięki temu, iż ta metoda po prostu ćwiczy nasz mózg.

Jest to także doskonała metoda na zajęcia lekcyjne odbywające się w formie warsztatów. Umożliwia ona pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, jest to swoista „burza mózgów”, każda uwaga czy komentarz, opinia są tu na wagę złota, ponieważ przybliżają do sedna sprawy.

Będzie ona stanowiła także doskonałą podstawę do rozwijania jej w dowolnym kierunku. Co za tym idzie, nowe modele nauczania powodują rozwój kreatywnego myślenia, korzystania z wielu źródeł wiedzy jednocześnie, łączenie historycznych osiągnięć naukowych z najnowszymi technologami.


Wiedza zdobyta w sposób, który proponuje nauka relacyjna powoduje, że człowiek staje się pewniejszy siebie, a więc komunikacja międzyludzka ma szansę pogłębiać się. Poprawia się funkcjonowanie wyobraźni, pomysłowość, a nawet nastawienie do świata staje się przychylniejsze, ponieważ zaczynamy go coraz lepiej rozumieć.

Sama formuła uczenia się zgodnie z nurtem nauki relacyjnej jest bardzo prosta. Wymaga jedynie odrobiny entuzjazmu, chęci do poszukiwań, duszy odkrywcy. Jest idealna dla osób o naturze refleksyjnej, mających wiele zainteresowań, z żyłką badacza włącznie.

Kolejną jej zaletą jest to, że uczyć możemy się wszędzie i o każdej porze. Wszystko, co nas otacza może być przedmiotem badań i motywacją do zadawania pytań, ponieważ wszystko skądś pochodzi, ma swoje źródło, cel istnienia i łączy się z innymi trybami machiny zwanej światem.